MẮC MỚ GÌ PHẢI PHÂN ƯU KHAMENI

Tòa Đại Sứ Iran ở Nam Phi gởi công hàm đến TĐS Ukraine thông tri việc mở sổ vàng phân ưu Giáo Lãnh Khameni và các cộng sự viên vừa mới chết. ĐS Olexander Scherba đã phúc đáp như sau

Thưa Ngài Đại Sứ,

Vì lẽ Ngài có thông tri Tòa Đại Sứ Ukraine v/v mở cuốn sổ vàng phân ưu việc quá vãng của Giáo Lãnh Khameni và các cộng sự viên cao cấp, nên tôi mới xin phép lưu ý Ngài những điều sau đây.
Với tư cách đồng minh quân sự của Liên Bang Nga, những lãnh tụ quá vãng trên đây tay vấy máu của ngàn ngàn vạn vạn người Ukraine - đàn ông đàn bà, người già trẻ con - bị giết hại vì các drone uế danh Shahed và các sáng kiến quân sự khác mà chính phủ quý quốc hăng hái cung cấp cho Nga. Các lãnh tụ của Ngài đồng phạm đem lại khổ đau bất tận cho thường dân Ukraine.
Là một người có đức tin, tôi luôn cố sức dằn mình không vui sướng vì cái chết của người khác, kể cả những kẻ gây tai ương cho xứ sở của tôi, một xứ sở không làm gì xấu cho họ. Nhưng với tư cách một cá nhân đã sống ba bốn năm nay để ngày đêm nghe các bộ máy giết người do Iran chế tạo tru hú một cách ghê rợn trên bầu trời thủ đô Kiiv và các thành phố an bình của Ukraine, tôi không thể ngừng mong muốn mọi phạm nhân nầy phải được công lý trừng trị thích đáng. Nếu không phải bằng luật trần gian thì cũng đền tội trước Thượng Đế Toàn Năng.

Thưa Ngài, tôi chưa hân hạnh quen biết Ngài, tôi không có thù oán gì Ngài. Đôi khi các nhà ngoại giao tài ba phải nói tốt về các lãnh tụ xấu xa hay các chính sách tồi tệ. Nhưng nay, tôi hy vọng Ngài hiểu cho rằng tôi sẽ không bày tỏ lời chia buồn về một kẻ có cái chết mà tôi không buộc phải chịu tang.

Trân trọng,
Dr. Olexander Scherba, Đại Sứ
Ambassador

The Embassy of Iran in South Africa sent a message to the Embassy of Ukraine informing us about the opening of a book of condolences for the deceased ayatollah and his associates. Ukrainian Ambassador Dr. Olexander Scherba sent them a response.
Your Excellency,
Mr. Ambassador,
Since you notified the Embassy of Ukraine of the book of condolences for the deceased Ayatollah Khamenei and Iran’s military leadership, I feel compelled to remind you of the following.
As military allies of the Russian Federation, the deceased leaders of Iran had on their hands the blood of thousands of Ukrainian citizens – men and women, children and elderly – killed with the help of the infamous Iran-made “Shahed” drones and other military know-how so eagerly provided to Russia by your government. Your leaders were complicit in bringing endless grief to Ukrainian civilians.
Being a person of faith, I try not to rejoice in the death of other people, even those who chose to be tormentors of my country, who did nothing bad to theirs. But as someone who has spent three years to the tune of Iran-created machines of death howling every night in the sky over Kyiv and other peaceful Ukrainian cities, I cannot help but wish for every culprit to meet the justice they deserve. If not by human law, then in the face of God Almighty.
Ambassador, I do not know you personally and have no grudge against you. Sometimes, good diplomats must speak for bad leaders and their policies. But I hope you understand that I won’t express condolences for someone whose death I do not mourn.
Sincerely,
Dr. Olexander Scherba
Ambassador

Iran một mình đánh đá

Hezbolahh biểu tình lấy lệ

ĐỪNG BỎ EM IRAN MỘT MÌNH

Ben Hubbard New York Times March 5, 2026

TTT dịch, tham luận ngắn

Mặc dù bị Tây Phương xem là hạ tiện và bị cô lập bởi các áp chế của HK, Iran duy trì liên hệ ngoại giao, thương mại và quân sự với rất nhiều quốc gia. Ấn Độ và Thổ Nhĩ Kỳ kết thân vì mậu dịch và an ninh. Tàu xem đó là nguồn dầu hỏa giá hạ. Bắc Hàn, Venezuela và Nga xem Teheran là đồng minh chống Tây Phương cùng nhau phát triển kỹ thuật quân sự.

Nay Iran đang bị vây khổn bởi HK và Do Thái, các lân quốc, bạn bè và hợp tác viên chỉ đánh võ mồm ủng hộ Cộng Hòa Hồi Giáo nầy. Nhiều nước trở nên nạn nhân của Iran. Thổ cho biết Nato đã chận trừ một hỏa tiển của Iran vào không phận của mình. Rõ ràng Iran nay một thân một mình gánh chịu cuộc chiến.

Theo giới quan sát, đó là kết quá đường lối ngoại giao của Iran. Xứ Một Răng không trợ giúp gì các nước, ngoại trừ bảo trợ các tổ chức bán quân sự tại các nước chống HK và DT. Những lực lượng nầy hiện nay chẳng giúp gì. Hai tay anh chị kinh khủng nhất là Hezbollah ở Liban và Hamas ở Gaza đã bị DT triệt hạ. Houti ở Yemen và nhóm vũ trang ở Iraq chỉ bắn hỏa tiển vào tàu bè trên Hồng Hải hay căn cứ quân sự HK nhưng không ảnh hưởng cuộc chiến đang tiếp diễn ở Iran.

Thổ chia buồn về cái chết của Khanemi và trách HK phạm luật quốc tế nhưng không tránh khỏi đe dọa của Iran vì Thổ ở trong khối Nato và có căn cứ quân sự của HK. Thổ không có thâm tình lịch sử với Iran nhưng phải hòa dịu để sống chung, có biên giới chung 500 km và phải nhờ Iran trị lực lượng Kurd xúi dục ly khai trên xứ Thổ. Thổ muốn vùng nầy tạm êm êm, lo ngại sự thay đổi bất ngờ một khi Iran qua chế độ mới.

Thô canh phòng biên giới giáp Iran

Ấn Độ muốn duy trì sự hiện diện qua mậu dịch và đầu tư hải vận để kiềm chế Pakistan, đối thủ lợi hại. Nhưng ở tay kia, Ấn Độ là khách hàng chính của kỹ nghệ chiến tranh Do Thái. Ấn Độ đã mua đến 34% sản xuất quân dụng DT. 

Xứ Chà của Gandhi sẽ đứng ngoài nếu không đắc lợi vô căn thì cũng không dính họa lây.

Các quốc gia chung quanh tuy chưa hẵn đã là đồng minh có tòa đại sư nay trở thành chống đối vì Iran đã bắn hỏa tiển; đã xẩy ra không chiến giữa Quatar và Iran.

Bắc Hàn chỉ tuyên bố lấy lệ và Venezuela thì còn chi nữa mà đi tiền.

Tàu là đối tác mậu dịch quan trọng nhất của Iran. Tàu mua 3/4 số dầu hỏa với giá hạ. Tàu không muốn động chạm mất lòng Mỹ vì Trump sẽ đi Bắc Kinh tháng tới.

Nga là đồng minh thân thiết nhất của Iran. Trong thập niên qua, hai nước cùng nhau ủng hộ chế độ độc tài của Assad ở Syrie. Assad đã cho nhóm thiểu số Shiites điều hiển một quốc gia đa số muslim Sunny. Syrie nay không còn là đồng minh trong trục Shiites nữa. Assad đã bị hạ bệ cuối 2024.

Trong cuộc chiến ở Ukraine, Nga dùng toàn drone và hỏa tiển của Iran.

Hiệp ước hợp tác quân sự giữa hai nước không qui định trách nhiệm cứu nhau khi hữu sự cho nên Iran một mình ên lo lấy.

Trước đây Nga và Do Thái có thỏa ước ngầm, mỗi bên tự do hành động riêng như DT để Nga giúp Assad thả bom dân chúng. Nay Nga không muốn viện trợ quân sự cho Iran, sợ mất lòng DT.

Giới quan sát cho rằng Putin tránh mọi va chạm với DT và HK. Nơi Nga ủng hộ Iran mạnh mẽ nhất sẽ là diễn đàn LHQ.

Ghi thêm của người dịch

Ra khỏi sóng bài thì ai cũng mất tiền; mất tiền vào tay gá bạc lấy xâu, tức là thằng câm. Ăn qua lấy xâu, ăn về lấy xâu, ngậm miệng ăn tiền.

Trong cuộc thư hùng nầy có lẽ thằng câm là Tàu. 

Bài viết có phần hời hợt. Thứ nhất không để ý geopolitic mà 'geo' nhiều hơn vì vị trí địa dư của Iran. Iran liên ranh với Liên Xô cũ, những nước cận kề nay độc lập nhưng vẫn ở trong ảnh hưởng của Nga. Nga có thể tiếp tế vũ khi dễ dàng bằng đường bộ. Nga đang cần Iran bán drone và hỏa tiển.

Hiện có 2 triệu người Nga (Nga trắng russian) ở Iran nhưng Moscou không lo di tản, chỉ di tản một số chuyên viên làm việc tại lò nguyên tử dân sự. Số người Nga nầy có thể là thủ túc bộ hạ (foot soldiers) của chính quyền Iran. Đảng CS Iran góp phần rất lớn trong việc hạ bệ vương triều giúp Khonemi trở về.

Sau thế chiến thứ nhất hiệp ước Constantinople chia Iran thành hai khu ảnh hưởng kinh tế (không chia đôi như VN), một nửa cho Nga một nửa cho Anh.

Thứ đến là Tàu.

Tổ chức dầu hỏa quốc tế không liệt kê Iran là nơi cung cấp dầu hỏa cho Tàu nhưng gồm các nước nhỏ nhỏ như Mã Lai. Tác giả nói Tàu mua 3/4 sản lượng. Đúng vậy, dầu được đưa ra khỏi Iran bởi các quốc gia trung gian, xuất cảng chui (shadow fleet).

Số dầu nầy là tiền Iran trả cho Tàu bán vũ khí. Số hỏa tiển Iran bắn như mưa do Tàu làm hay có cơ phận của Tàu. Web Iran International (chống đối) nói nếu không trở ngại năm nay Tàu sẽ chuyển giao 10.000 hỏa tiền và 30.000 năm 2027. Discount 50% thì Tàu vẫn kiếm một số địa khổng lồ, đủ nuôi sống dân Tàu cung cấp nhân công giá thấp. Sau lưng Iran là Afghanistan, tuy là một xứ Sunny, được Tàu dùng làm một hành lang ăn thông khu kỹ nghệ chiến tranh quanh Tân Cương.

Nếu HK có thể biến Iran là một Venezuela thứ hai về dầu hỏa thì Tàu sẽ què chân.

Chúng tôi nêu những dữ liệu nầy để tự hỏi liệu Nga Tàu có để cho Một Răng tiêu ma. Kho vũ khi có thể vơi. Sáu tháng trước Iran bắn qua Do Thái 600 hỏa tiển vào ngày đầu; kỳ nầy chỉ 138 quả. Iran có nguy cơ xáo trộn dân sự vì nhóm Kurd vũ trang từ Iraq sẽ xâm nhập tạo loạn vận động người Kurd hiện bằng 1/10 dân số.

◙ Coi bộ nhiều lá bài chưa lật ra.

Nếu đã lật hết rồi thì Iran như tướng Lâm Văn Phát đem quân ra khỏi thành rồi tìm không ra ông Mỹ CIA, ông nầy vừa được lệnh lên phi cơ Air America đi Thái Lan.-

Gia Hội Mâu Thân 68

Liem Pham ·

GIA HỘI MẬU THÂN 68
KHI ĐẤT BẬT TIẾNG KHÓC
Phạm Sơn Liêm

Trong khi nhiều nơi của Huế vang dội tiếng đại bác và giao tranh giằng co, Gia Hội chìm vào một khoảng tối khác, một khoảng tối đặc quánh im lặng.
Suốt gần 26 ngày, khu phố ấy bị kiểm soát hoàn toàn.
Không thư từ.
Không tin tức.
Không một tiếng gọi từ bên kia sông Hương.
Những cánh cửa đóng kín.
Những gia đình nín thở.
Tiếng chân người đi trong đêm nghe như lưỡi dao kéo trên nền đất lạnh.
Gia Hội trở thành một “vùng trắng” nhưng không phải trắng vì bình yên.
Mà trắng vì sợ hãi.
Trắng vì những linh hồn chưa kịp gọi tên mình.

•
Sau khi tiếng súng lắng xuống, người ta bắt đầu đào.
Đào trong sân trường Gia Hội.
Đào trong vườn chùa Tổng Nguyện.
Đào dọc những bãi đất hoang, ven khe suối, dưới những tán cây tưởng như vô tội.
Và đất bật lên tiếng khóc.
Những hố chôn tập thể lộ ra.
Những bộ xương còn trói chặt bằng dây điện thoại, bằng kẽm gai.
Những hộp sọ vỡ nát.
Những bàn tay co quắp như vẫn còn muốn nắm lấy một điều gì đó, có thể là mạng sống, có thể là người thân.
Có người mẹ đào trúng chính con mình.
Có đứa trẻ nhận ra chiếc áo quen thuộc trên thân xác đã phân hủy.
Có người chồng ngã quỵ vì đôi dép kia là của vợ.
Không ai gào được thành tiếng.
Tiếng khóc bị nghẹn lại giữa trời.
Nhưng nếu lắng nghe, người ta sẽ nghe đất Huế rung lên như một cơn động đất của linh hồn.
•
Tết , lẽ ra là ngày sum họp.
Nhưng năm ấy, thay vì pháo đỏ, là khói súng.
Thay vì mâm cơm đoàn viên, là những dãy quan tài nối dài bất tận.
Hình ảnh “khăn sô trắng cả thị thành” không phải là ẩn dụ.
Đó là thực tế.
Từ Gia Hội đến những khu vực khác của Huế, những đoàn người đội tang lặng lẽ đi trong gió lạnh.
Tiếng khóc không còn là tiếng người, nó là tiếng thú bị thương, tiếng rên của cả một thành phố.
Có những gia đình mất hai, ba, bốn người.
Có nhà không còn ai sống sót.
Một dòng họ bị xóa tên chỉ trong vài đêm.
Máu không chỉ chảy trên đường phố.
Máu chảy vào gia phả.
Chảy vào ký ức con cháu.
Chảy vào những giấc ngủ không bao giờ yên.

•
Sau 1975, thời gian trôi đi.
Nhưng có những vết thương không lành theo năm tháng.
Những ngôi mộ tập thể ở Gia Hội, ở núi Ba Tầng… vẫn nằm đó như những trang sử không thể xé bỏ.
Người sống sót mang theo nỗi ám ảnh suốt đời.
Đêm xuống, họ vẫn nghe tiếng gõ cửa.
Vẫn giật mình khi có ai gọi tên mình trong bóng tối.
Có người không bao giờ dám ăn Tết trọn vẹn nữa.
Vì mồng một năm ấy đã cướp mất tất cả.
•
Gia Hội không chỉ là một điểm trên bản đồ của Việt Nam.
Nó là nơi con người phải đối diện với tận cùng của cái ác giữa những ngày lẽ ra thiêng liêng nhất.
Chiến tranh đi qua để lại nhiều cách diễn giải.
Nhưng nỗi đau của những gia đình mất người thân thì không có lập trường.
Nước mắt không có ý thức hệ.
Tiếng khóc của một người mẹ không thuộc về phe nào.
Trời Huế vẫn xanh.
Sông Hương vẫn chảy.
Nhưng dưới lớp phù sa ấy là một tầng ký ức đỏ thẫm.
Và mỗi khi nhắc đến Gia Hội, người ta không chỉ nhắc một địa danh, mà nhắc đến tiếng khóc đã từng vang vọng lên tận trời xanh,
và có lẽ, chưa bao giờ dứt.

◙

đêm của huế

Tôn Thất Tuệ

Đêm của Huế ngày xưa buồn rất đẹp

buồn của tâm hồn đau đớn những xa xưa

buồn ai oán như tiếng rao hột vịt lộn.

Lộn đất trời lộn cả lòng ta;

Lộn úp mề mà đã chết nhăng răng

Bước xuống thuyền thì đã có kẻ phản bội

Chụp đầu ta đem luộc trứng vịt tươi.

Thôi cũng được,

để ta nếm chút rau răm cay đắng.

*

Đêm của Huế buồn vô hậu

Không vì em thì ta đã nhảy xuống sông.

Bên ni sông ta xem là vùng địch chiếm

nhưng bánh mì cơm gạo thiếu chi.

Bên kia sông còn sót lại nắng chiều

dư vị của một ngày nắng đẹp,

gọi đất Hàm Nghi; đất rất buồn đất khóc

bước vào đêm, có khi bụng đói ngủ ngon hơn.

*

Đêm của Huế, nhiều khi là đêm dài của lịch sử.

Huế của mình đau thương nhiều nhất trong lịch sử

tính từ ngày Chúa Nguyễn vô Nam.

Đêm của Huế là đêm của âm hồn

ngồi nguyền rủa gốc cây sanh quanh miếu

đêm oan hồn cũ mới đem đọ nhau vết thương thân thể,

bằng súng máy, bằng đao, bằng lưỡi cuốc, bằng búa tạ ….

Đêm của Huế ngày xưa buồn vô hậu.

24.06.2021

CHÂN DUNG MIỀN NAM

Bức tranh trên đây của Lê Trung được họa sĩ Trịnh Cung gọi là tranh sến, trong nghĩa xấu, vì ông đem ra làm ví dụ khi bàn luận cái gọi nhạc sến. Hình nầy chắc phải là hình chụp lại từ một nhật báo thập niên 1950 như Saigon Mới, Phụ Nữ Diễn Đàn. Những tờ báo nầy Trịnh Cung vẫn cho là lá cải, sến.

Các họa sĩ cùng thời cùng trang lứa với Trịnh Cung và chính Trịnh Cung học hỏi hội họa tây phương, vì nó không sến. Nhiều bức tranh vẽ cái cổ rất dài, chính là ảnh hưởng của Modigliani, họa sĩ nầy có thêm nét riêng là khuôn mặt trái soan.

Giống Modigliani, Lê Trung có nét vẽ riêng tìm thấy chung trên nhiều họa phẩm nhưng giống mà khác biệt có cái đẹp riêng.

Theo tôi, Trịnh Cung không thấy bức tranh nầy toàn là những đường cong mà còn thêm cái nón cong, nó nói lên đầy đủ cả miền Nam, cả tánh tình, cả hình dáng, cả ngoại cảnh, mặt người đẹp không ngoắc nghéo như mặc trái soan ngoài Bắc mà như trái xoài tượng, không che dấu như trái soan của Modigliani.

Để hiểu thêm lối nhận xét của Trịnh Cung, chúng tôi xin đưa hai lối phát biểu trái ngược liên quan đến Trịnh Công Sơn.

Chừng 25 năm trước Trịnh Cung bỗng viết một bài đả kích những bạn cũ như Đinh Cường, Trịnh Công Sơn. Ông nói tuy có đường đi nhưng vì TCS mà ông ở lại chịu những khổ cực như đi cải tạo. Ngày 30, tôi và anh Nguyễn Thượng Hiệp cùng Trịnh Cung chạy khắp nơi tìm đường không đi được. Tôi xem trang nhà của TCS, thì Trịnh Cung viết khác, tuy có đường đi, nhờ TCS mà ông ở lại, ông cảm ơn TCS, để có thể phục vụ cách mạng.

Trường hợp nầy giống Phan Khôi, thời kháng chiến, một năm bỗng nhiên Quảng Nam xanh tươi vì cây "chó đẻ", là một dược thảo, chó mẹ thường ăn để trừ các biến chứng sinh sản và thêm sữa. Tuy cái tên bình dân không đẹp, sự phát triển bất thường xem như một sinh khí, vân hội mới, Phan Khôi bèn gọi là cây Hồ Chí Minh. Lúc ấy Phan Khôi còn uyên ương với kháng chiến chưa có chơi xỏ: chiến khu chú khiêng, kháng chiến khiến chán. Về sau Phan Khôi không được trọng dụng thì bất mãn và cho đàn em nói chính ông gọi HCM là chó đẻ

Xuân Đất Khách, thơ Thanh Nam

 

Tuesday, February 23, 2016

Xuân Đất Khách, thơ Thanh Nam

Xuân Đất Khách

Thanh Nam

Tờ lịch đầu năm rớt hững hờ
Mới hay năm tháng đã thay mùa
Ra đi từ thuở làm ly khách
Sầu xứ hai xuân chẳng đợi chờ
Trôi giạt từ đông sang cõi bắc
Hành trình trơ một gánh ưu tư
Quê người nghĩ xót thân lưu lạc
Đất lạ đâu ngờ buổi viễn du
Thức ngủ một mình trong tủi nhục
Dặm dài chân mỏi bước bơ vơ
Giống như người lính vừa thua trận
Nằm giữa sa trường nát gió mưa
Khép mắt cố quên đời chiến sĩ
Làm thân cây cỏ gục ven bờ
Chợt nghe từ đáy hồn thương tích
Vẳng tiếng kèn truy điệu mộng xưa .

Ơi hỡi quê hương, bè bạn cũ
Những ai còn mất giữa sa mù
Mất nhau từ buổi tàn xuân đó
Không một tin nhà, một cánh thư
Biền biệt thời gian mòn mỏi đợi
Rối bời tâm sự tuyết đan tơ
Một năm người có mười hai tháng
Ta trọn năm dài Một Tháng Tư !
Chấp nhận hai đời trong một kiếp
Đành cho giông bão phũ phàng đưa
Đầu thai lần nữa trên trần thế
Kéo nốt trăm năm kiếp sống nhờ
Đổi ngược họ tên cha mẹ đặt
Học làm con trẻ nói ngu ngơ
Vùi sâu dĩ vãng vào tro bụi
Thân phận không bằng đứa mãng phu
Canh bạc chưa chơi mà hết vốn
Cờ còn nước đánh phải đành thua
Muốn rơi nước mắt khi tàn mộng
Nghĩ đắt vô cùng giá Tự Do !
Bằng hữu qua đây dăm bẩy kẻ
Đứa nuôi cừu hận, đứa phong ba
Đứa nằm yên phận vui êm ấm
Đứa nhục nhằn lê kiếp sống thừa .

Mây nước có phen còn hội ngộ
Thâm tình viễn xứ lại như xa
Xuân này đón tuổi gần năm chục
Đối bóng mình ta say với ta .

Seattle, mùa xuân 1977 .

Thánh Gióng chạy dài

tranh Đông Hồ: Thánh Gióng

THÁNH GIÓNG CHẠY DÀI, BÁI BAI VC

Năm 1977 tại Đoàn An Dưỡng ở Vĩnh Yên có một câu chuyện như sau.
Một thượng sĩ ở chiến trường về đây an dưỡng một thời gian ngắn để ra quân. Hôm đó anh lên Ban Quân y để giám định sức khoẻ để ấn định khả năng phuc vụ.
Vị bác sĩ nhìn anh khá kỹ và nói:
- Sức khoẻ anh bị suy giảm 19%, chưa đủ để công nhận thương bệnh binh. Chúng tôi có thể ghi nhận cho anh 20% để hưởng như thương binh loại 1, anh tính sao?

Khổ nỗi, từ chiến trường về, anh chỉ có hai bộ quân phục cũ và tài sản đáng giá nhất là cái đài bán dẫn National ba băng ba pin trung.
Cái này anh quyết chí giữ về cho bà mẹ già như việc đền đáp những thiệt thòi cho bà suốt 7 năm không được con cái phụng dưỡng. Bà ước ao lâu lắm rồi để nghe thời sự. Nên anh không có gì để tính cả.

Anh trầm tĩnh nói với ông trung uý bác sĩ:
- Thưa đồng chí, ngày nhập ngũ tôi nhận tấm giấy màu nâu vàng nhàn nhạt bằng bàn tay, ghi rõ “Khi đi mang theo 2 bộ quần áo dài + lót”. Vậy là tôi đi. Không mặc cả câu nào. Những năm tháng vừa qua, có thể hy sinh bất cứ lúc nào.
Nay trở về, là may mắn hơn nhiều đồng đội rồi.
Tuỳ đồng chí, “cho” đoạn nào tôi nhận đoạn ấy.

Sau khi nhận tấm giấy, anh này thủng thỉnh làm một câu:
- Bây giờ tôi mới hiểu, vì sao Thánh Gióng đánh giặc xong không ở lại mừng công với quốc dân lại bay vù về giời. Chắc Ngài sợ đi giám định sức khoẻ, nếu phải tính thì không có gì để tính.

FB Nguyễn Huy Cường

bầu cua cá cọp

 Chúc Mừng Năm Mới

************

MÚC CHO TÔI MỘT ĐOẠI TÌNH YÊU

Tôn Thất Tuệ

Đầu thập niên 1960, từ Huế tôi vào Saigon học, quen bà đầm tương lai nhà ở sau bệnh viện Bình Dân, tạm gọi là mặt tiền. Bên hông có một hẻm nhỏ chỉ vừa cho xe xích lô hay ba gạt. Ngày ngày, từ trong xóm ấy, một nhóm trẻ con chừng mười đứa, cầm đầu bởi thằng Tỵ ghẻ, tụ tập trước nhà. Chúng không phá phách, khi người lớn đi qua chúng đều kính thưa lễ phép. Mười ngày như một, các em bắt đầu bởi bài đoàn ca, và lập đi lập lại nhiều lần.
"Có cô gái Đồ Long lắc bầu cua; lắc một cái thì ra ba con gà mái; không có chồng sao có bầu".
Lúc ấy tôi chưa biết bầu cua, mà sao cứ nghe bầu cua cá cọp. Sau mới biết là ba khối lục lăng sáu mặt có những hình rất bình dân đáng mến. Bản in ở Huế xưa con nai thay chỗ con cọp. Tôi nhớ lại món cờ bạc ngày Tết ở Huế có nguyên tắc giống vậy. Nhứt lục dùng ba hột xương sáu mặt, tương ứng với sáu cửa; trúng hai mặt như nhau chung gấp đôi. Ít năm sau về Huế thì thấy bầu cua thay cho nhứt lục, mà bài vụ cũng đi mất tiêu.
Thời ấy truyện kiếm hiệp Kim Dung như nước lũ chảy qua cả nước; ai cũng đi thuê mà đọc. Văn gia đều lấy tên các nhân vật làm bút hiệu thứ hai. Chu Tử ký là Kha Trấn Ác; người khác lấy tên Hồng Thất Công. Cà cuống chết, cái đít còn cay: ngày nay bà con gọi “nàng” Nancy Pelosi, tay sừng sỏ của đảng Dân Chủ, là Bể Lốp Xe chưa vừa còn thêm Mai Siêu Phong. Hồi đó có kẻ đề nghị Bộ Chiêu Hồi in kiếm hiệp nhỏ hơn sách bỏ túi, thả vào mật khu thì cán binh BV say mê, quên đánh đấm. Nếu bây giờ giao việc nầy cho ông chủ Facebook hay Twister thì có thêm cấy chi như một vệt la de (bière?) để truy tìm mấy khứa nón cối rúc vô bụi mô mà đọc.
Đám Tỵ ghẻ thì thích cô gái Đồ Long. Lắc một cái ra ba con gà mái, không có chồng sao có bầu.
Tỵ ghẻ (nhưng rất sạch sẽ không có ghẻ) vẫn theo cung cách, quy củ xưa: không có chồng sao có bầu. Trẻ em hồn nhiên, là phát ngôn viên của thời đại. Vui như lũ trẻ nầy. Buồn thì “mẹ ơi - mẹ ghẻ - chớ đánh con đau để con bắt ốc hái rau mẹ nhờ’.
Tỵ ghẻ (sạch sẽ không có ghẻ) năm nay cũng quá bảy bó; lớn dần, già dần theo biến đổi xã hội. Bây giờ thì không chồng có chửa mới hay. Lối sống tự nhiên của "live in lover" đã lan truyền khắp thế giới từ xứ Mỹ. "In a relationship" là rứa đó, nghe mùi tai. Nhưng thế giới không học tiếp rằng Mỹ đã điều chỉnh các di lụy bằng cách ghép vào luật nhân thân. Nếu sống chung một năm thì thành vợ chồng, có quyền lợi và nghĩa vụ như có hôn thú. Mỹ đã la làng quan niệm marriage dissolution (giải thể hôn khế) đưa đến ly dị quá dễ dàng đóng góp nạn homeless, đã đưa “throwaway society” có đối tượng là lon nhôm lên đối tượng nhân thể là vợ hay chồng, vất đi rất dễ.
Trở lui chuyện cờ bạc, tui thích nhứt lục vì nhà cái úp ba hột dưới cái chén trên cái dĩa, đưa chén dĩa lên cao lắc lắc như cáo với trời: ôn ơi cho tui ăn, tui sẽ cúng con rạm mười chân. Nhưng ảnh hưởng của nó là âm thanh nghe vui hơn sáu cục bầu cua bằng giấy. Về âm thanh hay hơn nữa là bài vụ. Bài vụ? Âm thanh là cái chạch “yên bề gia thất”. Số là cái chén úp con vụ bằng gỗ tiện, chủm đít rất nặng, nhà cái hất lên trời, tay kia còn cả nắm xu đưa ra hứng, đít chén xuống trước; đó là lý do mình nghe cái chạch, rất hoang vu như trái mít rụng.
Trong Quảng, nghe kể, có ông kia xách chiếu ra ngõ chợ gần nhà mở sòng chẵn lẻ như xin xăm Chùa Tàu. Sau dăm ba lần xóc, lần nầy ông xóc xong thì chạy vô nhà lấy thêm tiền chung. Có thằng bé mở ra xem, hô to kết quả, bà con nhìn không sai; chén đậy lại, ai cũng dồn vô cửa trúng, móc tiền đánh thêm. Nhà cái ra, dở chén thì ai cũng thua. Lý do nhà cái khi dở chén đã dùng ngón tay khều ngược một đồng tiền đã mài mỏng vành. Hoặc thằng bé thuộc loại nằm vùng đã dùng thủ thuật nầy khi mở và đậy chén.
Nhưng có sao đâu, đã chết thằng Tây nào. Ngày xuân con én đưa thoi, ngày Tết bánh tét dính răng thì mình cờ bạc không cần chờ tháng hai cờ bạc, tháng ba hội hè. Chút chút cho vui xả xấu luôn thể. Ôn mệ có nói: đen bạc đỏ tình. Hậu thế đã nhét vào miệng Hoàng Hậu Marie Antoinette câu ni: Malheur en jeux, bonheur en amour.

◙
Xin cho tôi, xin cho tôi thua bạc ngày nầy; xin cho tôi một đám cỏ tươi, không phải một nấm mộ xanh; múc cho tôi một đoại tình yêu.-