Liem Pham ·
GIA HỘI MẬU THÂN 68
KHI ĐẤT BẬT TIẾNG KHÓC
Phạm Sơn Liêm
Trong khi nhiều nơi của Huế vang dội tiếng đại bác và giao tranh giằng co, Gia Hội chìm vào một khoảng tối khác, một khoảng tối đặc quánh im lặng.
Suốt gần 26 ngày, khu phố ấy bị kiểm soát hoàn toàn.
Không thư từ.
Không tin tức.
Không một tiếng gọi từ bên kia sông Hương.
Những cánh cửa đóng kín.
Những gia đình nín thở.
Tiếng chân người đi trong đêm nghe như lưỡi dao kéo trên nền đất lạnh.
Gia Hội trở thành một “vùng trắng” nhưng không phải trắng vì bình yên.
Mà trắng vì sợ hãi.
Trắng vì những linh hồn chưa kịp gọi tên mình.
Sau khi tiếng súng lắng xuống, người ta bắt đầu đào.
Đào trong sân trường Gia Hội.
Đào trong vườn chùa Tổng Nguyện.
Đào dọc những bãi đất hoang, ven khe suối, dưới những tán cây tưởng như vô tội.
Và đất bật lên tiếng khóc.
Những hố chôn tập thể lộ ra.
Những bộ xương còn trói chặt bằng dây điện thoại, bằng kẽm gai.
Những hộp sọ vỡ nát.
Những bàn tay co quắp như vẫn còn muốn nắm lấy một điều gì đó, có thể là mạng sống, có thể là người thân.
Có người mẹ đào trúng chính con mình.
Có đứa trẻ nhận ra chiếc áo quen thuộc trên thân xác đã phân hủy.
Có người chồng ngã quỵ vì đôi dép kia là của vợ.
Không ai gào được thành tiếng.
Tiếng khóc bị nghẹn lại giữa trời.
Nhưng nếu lắng nghe, người ta sẽ nghe đất Huế rung lên như một cơn động đất của linh hồn.
•
Tết , lẽ ra là ngày sum họp.
Nhưng năm ấy, thay vì pháo đỏ, là khói súng.
Thay vì mâm cơm đoàn viên, là những dãy quan tài nối dài bất tận.
Hình ảnh “khăn sô trắng cả thị thành” không phải là ẩn dụ.
Đó là thực tế.
Từ Gia Hội đến những khu vực khác của Huế, những đoàn người đội tang lặng lẽ đi trong gió lạnh.
Tiếng khóc không còn là tiếng người, nó là tiếng thú bị thương, tiếng rên của cả một thành phố.
Có những gia đình mất hai, ba, bốn người.
Có nhà không còn ai sống sót.
Một dòng họ bị xóa tên chỉ trong vài đêm.
Máu không chỉ chảy trên đường phố.
Máu chảy vào gia phả.
Chảy vào ký ức con cháu.
Chảy vào những giấc ngủ không bao giờ yên.
Sau 1975, thời gian trôi đi.
Nhưng có những vết thương không lành theo năm tháng.
Những ngôi mộ tập thể ở Gia Hội, ở núi Ba Tầng… vẫn nằm đó như những trang sử không thể xé bỏ.
Người sống sót mang theo nỗi ám ảnh suốt đời.
Đêm xuống, họ vẫn nghe tiếng gõ cửa.
Vẫn giật mình khi có ai gọi tên mình trong bóng tối.
Có người không bao giờ dám ăn Tết trọn vẹn nữa.
Vì mồng một năm ấy đã cướp mất tất cả.
•
Gia Hội không chỉ là một điểm trên bản đồ của Việt Nam.
Nó là nơi con người phải đối diện với tận cùng của cái ác giữa những ngày lẽ ra thiêng liêng nhất.
Chiến tranh đi qua để lại nhiều cách diễn giải.
Nhưng nỗi đau của những gia đình mất người thân thì không có lập trường.
Nước mắt không có ý thức hệ.
Tiếng khóc của một người mẹ không thuộc về phe nào.
Trời Huế vẫn xanh.
Sông Hương vẫn chảy.
Nhưng dưới lớp phù sa ấy là một tầng ký ức đỏ thẫm.
Và mỗi khi nhắc đến Gia Hội, người ta không chỉ nhắc một địa danh, mà nhắc đến tiếng khóc đã từng vang vọng lên tận trời xanh,
và có lẽ, chưa bao giờ dứt.
đêm của huế
Tôn Thất Tuệ
Đêm của Huế ngày xưa buồn rất đẹp
buồn của tâm hồn đau đớn những xa xưa
buồn ai oán như tiếng rao hột vịt lộn.
Lộn đất trời lộn cả lòng ta;
Lộn úp mề mà đã chết nhăng răng
Bước xuống thuyền thì đã có kẻ phản bội
Chụp đầu ta đem luộc trứng vịt tươi.
Thôi cũng được,
để ta nếm chút rau răm cay đắng.
*
Đêm của Huế buồn vô hậu
Không vì em thì ta đã nhảy xuống sông.
Bên ni sông ta xem là vùng địch chiếm
nhưng bánh mì cơm gạo thiếu chi.
Bên kia sông còn sót lại nắng chiều
dư vị của một ngày nắng đẹp,
gọi đất Hàm Nghi; đất rất buồn đất khóc
bước vào đêm, có khi bụng đói ngủ ngon hơn.
*
Đêm của Huế, nhiều khi là đêm dài của lịch sử.
Huế của mình đau thương nhiều nhất trong lịch sử
tính từ ngày Chúa Nguyễn vô Nam.
Đêm của Huế là đêm của âm hồn
ngồi nguyền rủa gốc cây sanh quanh miếu
đêm oan hồn cũ mới đem đọ nhau vết thương thân thể,
bằng súng máy, bằng đao, bằng lưỡi cuốc, bằng búa tạ ….
Đêm của Huế ngày xưa buồn vô hậu.
24.06.2021
No comments:
Post a Comment