add this

Sunday, March 2, 2025

ngôn ngữ chính thức của HK


Trump cầu nguyện tranh cử với người Latino
Ngôn ngữ chính thức của Mỹ
 Daniel J. Olson

Tổng Thống DonaldTrump vừa ký một quyết nghị trong đó Anh ngữ được minh định là ngôn ngữ chính thức của Hoa Kỳ. Lệnh hành pháp nầy ra đời tiếp theo quyết định hủy bỏ ấn bản tiếng Tây Ban Nha trên website của White House và ngữ khoản (account) trên X. Việc xóa bỏ nầy xẩy ra vài giờ sau khi Trump tuyên thệ nhậm chức.
Như vậy, WH không nhận định một thực thể nhân khẩu (dân số) và hủy bỏ truyền thống lâu dài chính phủ HK tìm mọi cách để công chúng biết các chỉ thị, công lệnh (tin tức của chính quyền). Những thay đổi nầy, tuy có tính cách biểu tương, cho thấy chính quyền Trump chống lại tiếng Tây Ban Nha và các ngôn ngữ khác; không có chuyện đa ngôn ngữ.
Năm 2015, trong cuộc tranh luận bầu cử, Trump nói: "Đây là một xứ sở nơi đó chúng ta tiếng Anh, không nói tiếng Spanish". 
Nhưng sự việc không đơn giản như vậy. Trong lịch sử, HK không có một ngôn ngữ chính thức. Spanish (TBN) được thông dụng, dùng trên vùng đất bây giờ là nước Mỹ trước khi HK được thành lập.
Tây Ban Nha thành lập khu định cư vĩnh viễn nơi nay là Florida năm 1565; 50 năm trước khi người Anh thành lập Jamestown và khu tân lập Virginia. Vùng Tây Nam được người TBN khai thác từ 1600 và người Anh đến giữa thế kỷ 19 mới bò tới.
Hiện nay, 43 triệu người ở HK nói TBN, bằng 14% dân số; nếu đem cộng với số người nói TBN như ngôn ngữ thứ hai thì HK là nước nhiều người nói TBS hàng thứ nhì trên thế giới sau Mexico. Người nói TBN đã đóng góp 2,3 trillion dollars vào lợi tức chung; con số nầy cao hơn tổng lợi tức ở bất cứ quốc gia nào nói TBN trên thế giới. Nhờ ngôn ngữ nầy, Miami đã trở thành kinh đô tài chánh của Châu Mỹ La Tinh.
Trước thực trạng dân số nầy, chính phủ cộng hòa của George Bush đã mở thêm ấn bản TBS vào web của WH năm 2001 và được chính phủ kế nhiệm Obama duy trì. Chính phủ Trump trong nhiệm kỳ đầu đã hủy bỏ phần TBN nầy và hứa sẽ mở lại nhưng không thực hiện. Chính phủ Biden tái hoạt năm 2021. Đến nay chính phủ Trump hủy bỏ và hứa sẽ mở lại như đã hứa lần trước, không nói bao lâu.
Chính sách mới của Trump không những khác với các chính phủ hiện kim, mà khác với truyền thống xưa. Từ khi mới lập quốc, chính quyền đã thông tri mọi việc đến quần chúng qua các ngôn ngữ trội yếu.
Năm 1787, hiến pháp được dịch ra tiếng Hòa Lan và tiếng Đức, hai ngôn ngữ chính ở New York, Pennsylvania, Maryland. Mục đích là giúp dân chúng hiểu các giá trị căn bản, khuyến khích dân chúng cộng tác và tham dự vào diễn trình phê chuẩn hiến pháp.
Hiệp ước Guadalupe Hidalgo 1884, chấm dứt chiến tranh Mỹ Mễ, vẽ lại biên giới phía nam, được viết bằng tiếng Anh và TBN, ngõ hầu giúp người nói TBN trong lãnh thổ mới thuộc HK biết quyền công dân và các dân quyền khác của họ.
Thông dịch viên biết tiếng Ý, Thổ Nhĩ Kỳ, Albany v.v... được thu dụng tại Ellis Island đầu thế kỷ 20 giúp người nhập cư vào New York trong đời sống mới và đăng nhập hộ tịch. Sau đó không lâu chính phủ in các bích chương tuyên truyền về Thế Chiến I qua nhiều thứ tiếng để khuyến khích dân chúng Mỹ có văn hóa và ngôn ngữ khác nhau ủng hộ chính phủ bằng cách mua công khố phiếu và đi lính.
Đạo Luật Dân Quyền 1964 hủy bỏ kỳ thị chủng tộc, màu da, tôn giáo và giới tính, đã hợp pháp hóa việc dùng các ngôn ngữ khác trong các chương trình cứu trợ của liên bang: những người nói thứ tiếng khác Anh Văn vẫn được đối xử giống như người nói tiếng Anh, ví dụ Medicaid.

Trong lịch sử đã có những cuộc bài trừ ngoại ngữ hay thổ ngữ nhưng rồi chính quyển đã thấy nhu cầu dùng thêm các ngôn ngữ để điều hành công vụ.
Mặc dù chống nhập cư và lớn tiếng chống hispanic, Trump đã dùng TBN trong nhiều lần, nhiều cách vận động tranh cử năm 2024, hy vọng chiếm cảm tình của người Latino. Trump đã cho chạy nhiều quảng cáo trong các tiểu bang còn do dự như Arizon và Nevada, đã tổ chức các phiên họp quảng đại chiếu trên truyền hình Univision mà khán giả hỏi bằng TBN. Sự khai thác TBN nầy giúp Trump có 42% số phiếu Latino, đóng góp thành công của ông trong cuộc chạy đua vào WH.
Các cơ quan khác vẫn dùng TBN cho công vụ hiện hành như khai thuế, xin passport. Hủy bỏ ấn bản TBN trên web của WH chỉ có tính cách tượng trưng.
Quyết nghị hành pháp quy định Anh ngữ làm ngôn ngữ chính thức không có dụng ý nào khác ngoài việc đánh bóng chính sách chống nhập cư, sau khi đã dùng TBN vân động tranh cử. Và cũng để tỏ ra cuốc ra rân tộc.

Monday, February 24, 2025

An ninh Âu Châu khi Mỹ rút lui



Pháp và Tây Ban Nha thao diễn chung, Feb 2025


Âu Châu cần 300 ngàn lính giữ nhà nếu HK không can dự
Jason Ma *
Fortune Feb 2025 

Cố gắng của Donald Trump cải thiện bang giao với Nga để chấm dứt chiến tranh Ukraine đã làm cho Âu Châu (AC) nghĩ đến chuyện chưa bao giờ nghĩ tới: chấm dứt sự can dự của Mỹ về an ninh với 80 năm lịch sử. Một nhóm nghiên cứu đã ước lượng chi phí tài chánh và nhân lực của AC trong việc tự đảm trách an ninh mà không cần nhờ đến đồng minh HK.
Sức mạnh của AC đang được xem xét lại. Nhưng khả năng chiến đấu của lính Mỹ vẫn cao hơn tổng gộp sức mạnh của mọi quốc gia AC; nói khác quân lực tổng hợp mới nầy không thể sánh bằng quân lực HK dành cho AC, không thể cân bằng một đổi một. Đó là tóm lược ý kiến của Viện Nghiên Cứu Kinh Tế Thế Giới Kiel và Bruegel.
Tường trình của Viện nầy cho biết rằng quân đội Nga trở nên lớn mạnh hơn, kinh nghiệm hơn, trang bị đủ hơn từ khi khơi động một cuộc tương tranh đẫm máu nhất từ thế chiến 2 cách nay 3 năm ở Ukraine. Nato và nhiều quốc gia đã nhận định rằng việc Nga tấn công Liên Hiệp Âu Châu EU là một điều quan niệm được, thấy được.
Đan Mạch đã tăng 70% chi phí quốc phòng khi tình báo tháng rồi cho biết Nga có thể phát động cuộc chiến địa phương chống các quốc gia cùng biên giới trong vòng sáu tháng tới; cuộc chiến cấp vùng như các xứ Baltic trong vòng hai năm, và tấn công toàn diện AC trong vòng 5 năm tới, nếu HK không tiếp tục can dự trong vấn đề an ninh của lục địa nầy.
Trong trường hợp Nga tấn công AC lúc nầy, 100 ngàn lính Mỹ hiện đồn trú ở AC sẽ được tăng viện bởi 200 ngàn quân khác. Nhưng nếu không có Mỹ, thì bài tính của AC sẽ khác đi. Các kế hoạch gia nêu trên nói rằng 300 ngàn lính Mỹ mạnh hơn tổng gộp sức mạnh của 29 quốc gia AC. Quân đội Mỹ sẽ đến theo từng đại đơn vị dưới một quyển chỉ huy thống nhất và sít sao hơn bộ chỉ huy Nato. Hơn nữa quân lực Mỹ còn được yểm trợ chiến lược của HK gồm không quân và không gian, những thứ nầy AC không có.
Muốn bù đắp chỗ thiếu hụt ấy, AC phải gia tăng quân số nhiều hơn 300 ngàn và nhanh chống thực hiện sự phối hợp quân sự hữu hiệu ngay lúc nầy.
AC cần vũ khí để chống trả Nga, nhưng còn cần thêm khả năng vận tải, truyền tin và tình báo. Những gia tăng nhân lực và vật lực nầy dĩ nhiên rất tốn kém. AC phải chi thêm mỗi năm 250 tỷ E hay 3,5% tổng gộp lợi tức quốc gia.
Từ khi Donald Trump thắng cử, thị trường chứng khoán quốc phòng vững mạnh thêm, các nhà thầu quốc phòng như BAE System, Thales, Leonardo, Saab làm ra tiền nhiều hơn các công ty Mỹ như Lockheed Martin, Northrop Grumman.
Những kế hoạch tài trợ to lớn khó thực hiện vì Đức đã ấn định mức nợ tối đa, đồng thới Pháp đang gặp khó khăn trong thị trường công khố phiếu. Philippe Legrain, cố vấn kinh tế của chủ tịch EU, đề nghị các quốc gia AC cùng tập thể mượn nợ để thực hiện mục tiêu chung như đã mượn nợ giải quyết chung nạn Covid. Chủ nợ, nếu được, sẽ là  European Investment Bank đã từng cho vay vào mục đích dân sự hay quốc phòng.
Cách nầy hay cách khác, AC phải tái vũ trang ngay lúc nầy. Gia tăng chi phí quốc phòng để phòng thủ hay ngăn chận Nga xâm lấn vẫn ít tốn kém hơn một cuộc chiến dốc toàn lực như ngựa phi nước đại.
Tôn Thất Tuệ dịch

===================================================

Trung Học Châu Văn Tiếp Long Xuyên, trước 1975

===============================





Wednesday, February 19, 2025

Biển Nha Trang của tôi


Hàng dừa bờ biển Nha Trang, thời xưa êm đềm

Biển Của Tôi

Lê Ký Thương * (tạ thế 14.02.2025)

Tôi về Nha Trang gặp lại cơn gió biển mùa hè. Gió không hào phóng nhưng cũng đoán được lòng người khát gió, chừng mực thoảng qua vừa đủ mát, đủ thương. Ngồi dưới gốc dừa nhìn suốt biển đêm, hàng đèn câu ngoài khơi sáng trưng như thành phố nổi.

Tôi nhặt chiếc vỏ nhẵn nhụi, ném xuống mặt biển dát vàng trăng mười sáu Kiều xinh. Biển như tấm thảm nhiệm mầu trong thần thoại Ba Tư. Thảm đưa tôi bềnh bồng bay về chốn thần tiên tuổi học trò trốn học cùng bạn đi hái trái mai dương dọc bờ biển vắng, gai đâm ứa máu bàn tay, bị phạt cấm túc làm vệ sinh sân trường ngày chủ nhật, dấu cha dấu mẹ vì sợ đòn roi. Những giờ nghỉ học, bốn năm bạn rủ nhau xuống biển ôn bài rồi cởi hết áo quần tồng ngồng tắm. Mười hai, mười ba tuổi đầu vẫn hồn nhiên như trẻ lên ba không hề mắc cở. Tha hồ bơi, tha hồ đùa với sóng, tha hồ vo tròn viên cát chia phe ném nhau chí tử. Khi nư với biển lại chạy lên bờ ăn dĩa bò khô cay ứa nước mắt rồi uống ly sữa đậu nành mát rượi.

Đến mùa thi trung học, tú tài, buổi tối chín giờ phố đã vắng người, đứa ra phố, đứa lên nhà thờ đá, đứa xuống biển tìm riêng cho mình một ánh đèn đường đủ sáng học bài thi. Lâu rồi ánh đèn điện bóng tròn trên đường phố Nha Trang như người tình đã vĩnh biệt ra đi. Học là học thật tình chớ không phải đợi một bóng hồng qua. Nửa đêm đói bụng ăn bánh ú hay hột vịt lộn của người bán hàng rong bận áo dài đen đi dọc bờ biển rao giọng Huế mùi tai. Vẫn nhớ như in ngọn đèn hột vịt, sáng lập lòe trong đôi mắt các chị, các o và câu hò chạy suốt những đêm hè dài theo đường biển: ”Học trò sắp sửa đi thi. Không ăn bánh ú chắc gì đậu cao”. Cảm nhận câu hò đêm khuya mà gắng công học. Ai lỡ có người yêu cũng hạn chế hẹn hò. Thi xong tha hồ dung dăng dung dẻ. Giỏi dỡ cũng phải ôn thi đến sói đầu mờ mắt. Không có chuyện học trước những đề thi ôn tập. Lòng tự tin được học từ lớp vỡ lòng. Nhưng năm nào cũng có chuyện ”học tài thi phận”, cũng nghe câu thơ ”thi không ăn ớt thế mà cay”, cũng có người tự tử vì hỏng làm cô tú cậu tú chứ không phải vì người tình phụ rẫy !

Nha Trang ngày xưa
Biển Nha Trang tắm được bốn mùa, ngày đêm bất kể. Chỉ có một năm mùa đông sóng dữ. Chín mười giờ đêm rũ bạn bè đi coi sóng đánh. Đã nghe từ khơi xa tiếng sóng vọng vào, những âm thanh dòn dã như tiếng pháo giao thừa, khi đến bờ sóng chồm lên trắng bờm ngựa chứng. Một tiếng nổ vang rền tưởng sét đánh mưa giông, nước vượt qua kè chắn sóng ào lên đường liếm ướt gót chân. Một hai tảng đá to bằng chiếc bàn ăn bị sóng thần ném vào sân Bưu Điện tỉnh, ai thấy cũng lạnh người. Những quán nước dọc theo bờ biển nát tan… Huyền thoại Ông Tư Yersin dùng súng thần công bắn chết sóng thần cứu dân được nhắc lại.

Qua khỏi mùa đông, biển lại hiền hòa, nhu mì như thôn nữ tròn trăng.

La Joconde (Mona Lisa)
Biển Nha Trang cưu mang những mối tình lãng mạn. Đôi tình nhân nào cũng có một chỗ ngồi riêng, một góc dừa, một cụm dương mái ấm , một bãi tắm riêng… – một thế giới thơ mộng riêng trên bờ biển bao dung. Ngày, đêm, sóng, gió và cát đều thuận lòng với lời tỏ tình ngây ngô, với nụ hôn tình yêu đầu đời vụng dại. Có ai muốn tìm lại chính xác chỗ ngồi xưa để hồi tưởng một tình yêu sâu đậm cũng hoài công dã tràng xe cát. Nhưng cần gì tìm chính xác chỗ ngồi xưa, tiếng sóng rì rào kia sẽ kể lại hết những kỷ niệm ngày nào nếu ai biết lắng lòng nghe tiếng sóng…

Biển bây giờ đã đổi khác cảnh quan, nhưng với tôi vẫn là nàng La Joconde quyến rũ với nụ cười bí ẩn.

===================================



Tuesday, February 18, 2025

Nguồn gốc lễ Phục Sinh

Resurrection, He Qi

Nguồn Gốc Lễ Phục Sinh
The roots of the Easter story

Phục Sinh sắp đến, tín hữu Thiên Chúa Giáo (Christian) nghĩ đến hai nền móng căn bản trong đức tin của họ là: cái chết và sự sống lại của Jesus, xứ Nazareth. Việc nầy không có gì mới vì sự chú tâm nầy đã xuất hiện ngay từ thời Jesus bị hành hình. Tín đồ tin rằng phục sinh không những là một phép lạ mà là bằng chứng cụ thể rằng Jesus đích thực là vị cứu tinh người Do Thái (DT) mong chờ từ lâu để cứu họ khỏi bàn tay của bọn áp bức.
Nhưng phải chăng ý niệm phục sinh tự nó là một tin tưởng duy nhất trong thế kỷ đầu tiên của người DT?
Ý niệm TCG về một Jesus chết đi và sống lại không những làm nòng cốt của toàn thể giáo lý mà nó còn làm cho đức tin TCG tách khỏi Do Thái giáo. Tuy vậy, ý niệm phục sinh đã có từ bao nhiêu thế kỷ trước khi Jesus sống lại.
Isaiad, tìm thấy ở Dead Sea, viết thế kỷ 2 sau JC


Trong huyền sử Ai Cập, thần Osiris được bà vợ tên Isis làm sống lại. Từ đấy mà sinh ra ý niệm phục sinh: "Người thân của ngươi chết sẽ sống lại". Sớm nhất trong các tài liệu bằng chữ viết nói đến sự tái sinh là Chương Isaiah (Book of Isaiah) trong Thánh Kinh. Tập nầy đề cập tương lai tức là thời phán xét cuối cùng, vào lúc người chết sống lại để nhận phán quyết tối thượng của God. Isaiah tiên tri: Người thân của ngươi sẽ sống lại, thân thể ngóc lên đứng lên. Những kẻ chìm sâu trong đất bụi sẽ đứng lên, ca vang sung sướng".
Sau đó Chương Daniel lập lại ý niệm nầy.


Lúc Jesus còn sống, có rất nhiều hệ phái Do Thái giáo tranh nhau ảnh hưởng. Mạnh nhất là nhóm Pharisees đã đưa ý niệm phục sinh vào tư tưởng Do Thái. Theo sử gia thế kỷ thứ nhất Josephus, Pharisees tin rằng linh hồn là bất diệt, sẽ nhập vào thể xác sống lại. Lý thuyết siêu hình nầy đã làm người Do Thái dễ dàng chấp nhận ý niệm Jesus đã sống lại từ xác chết.
Vài thế kỷ sau, các đạo sĩ (Rabbi) đã kết nạp những sơ phát trong Thánh Kinh vào việc sống lại thể xác chết trong thời đại cứu thế (messianic era).

Một nghĩa địa ở Jerusalem
Người  DT tin rằng vị cứu thế đích thực sẽ phải là hậu duệ của vua David sẽ tiêu diệt kẻ thù và tái lập vinh quang hào nhoáng xưa của DT. Trong mấy thế kỷ sau khi Jesus chết, các đạo sĩ giảng rằng linh hồn sẽ sống lại khi vị cứu thế xuất hiện trên quả đất.
Chừng 500 năm sau khi Jesus chết, sách Talmud - tuyển tập quan trọng nhất về giáo luật sau Thánh Kinh - dạy rằng nếu không tin sự hồi sinh, ngươi sẽ không có chỗ đứng trong Thế Giới Sẽ Đến (Olam Ha Ba). Olam Haba là cảnh giới sống của các linh hồn sau khi chết. Đặc biệt, địa ngục không có trong dòng tư tưởng chính thống DT.

Cho đến nay, quan niệm God cho kẻ chết một đời sống được xác nhận trong Amidah, lời cầu nguyện của DT trong các thánh lễ sáng, chiều, tối mỗi ngày.

Đệ tử đầu tiên của Jesus là người DT, những người nầy đã đưa quan niệm phục sinh vào tư tưởng TCG. Tuy vậy, sự hiểu biết về phục sinh trong giới TCG đã đạt những mức độ chưa từng có sau khi Jesus chết.

Theo Phúc Âm Matthew, Jesus, một người DT gốc Galilée đến Jerusalem vài ngày trước lễ Quá Hải (Passover). Ông bị kết tội ly khai chống chính quyền La Mã cùng tội phỉ bán, gây xáo trộn trong dân chúng chuẩn bị hành lễ; lúc ấy Passover là lễ hành hương lớn, dân tứ xứ tụ tập ở Jerusalem.
Jesus bị bắt đưa ra tòa, bị kết án tử hình. La Mã muốn duy trì trật tự La Mã (Pax Romana), ngại rằng các xáo trộn nhỏ trong đám dân hành hương có thể đưa đến nổi loạn; nhiều người cho rằng Jesus là vua của Do Thái.
Jesus bị hành quyết vào ngày thứ sáu (Good Friday) và sống lại ba ngày sau. Cho nên Lễ Phục Sinh vào ngày chủ nhật (Easter Sunday).
Hàng đệ tử đầu tiên không những tin rằng Ngài đã sống lại mà còn tin Ngài là vị Cứu Tinh của người DT mong chờ từ lâu, Ngài thực hiện các lời tiên tri. Tiếp đến Ngài được tin là Đứa Con Thánh Linh của God (The Divine Son of God).
Bản chất của sự sống lại của Jesus là đề tài tranh luận của các học giả và các nhà thần học. Tín hữu tin gì? Phải chăng là một thân xác sống lại làm bằng thịt và máu? hay phải chăng đó là một thực thể tâm linh thuần túy?
Tuy nhiên, sự phục sinh nầy mang một ý nghĩa rộng lớn hơn trong bốn Phúc Âm mà ngày nay làm đức tin của 2 tỷ giáo đồ TCG. Đó là: Jesus đã thắng cái chết; một viên đá nền móng lớn nhất của đức tin TCG.-

====================================================

Nhà Sách Saigon, đường Lê Lợi
=============================



Monday, February 17, 2025

Xin người ghé lại, thơ



    Phan Quận Châu, hiền lành, miền Nam xưa

XIN NGƯỜI GHÉ LẠI
Phan Hòa

Em có về, xin ghé lại nhà anh
Thăm mái lá vẫn đêm ngày chờ đợi
Mẹ viết thư hỏi anh: Sao lâu rồi em không tới?
Lần đầu tiên anh dối Mẹ, rằng em bận việc gia đình.

Em có về, hãy mặc áo thư sinh
Màu áo trắng như trong hình kỷ niệm
Mẹ sẽ nhận ra em với làn môi chúm chím
Đôi mắt hay cười... và mái tóc dài bay.

Nhưng hãy vì anh, xin em dối Mẹ điều này
Điều mà anh đã nhận được, bằng tấm thiệp giữa chiều biên giới
Mẹ chỉ biết lâu rồi em không tới
Vì em buồn trong chuyện vắng xa anh.

Hè năm này, công việc ở trường xong
Em thu xếp và xin chồng ít bữa
Sợ mai mốt anh không về được nữa
Mẹ sẽ buồn vì hai đứa vẫn còn xa.

Nếu có về, em hãy ghé qua
Bảy ngày phép, anh nhờ em chút nhé
Một buổi làm cơm rồi ta cùng ăn với Mẹ
Cho Người vui trọn vẹn cuối cuộc đời.
Nhớ có về... xin ghé lại em ơi!

================================




Saturday, February 15, 2025

 Facebook

Ai ăn của Mỹ 350 tỷ?

Trong video nầy, TT Trump đòi Ukraine trả lại 350 tỷ. Ukraine sẽ kéo mấy chiếc xe tăng cháy và gạch vụn qua Mỹ trừ nợ. Tuy nhiên, theo cách riêng, chúng tôi hiểu câu chuyện thế nầy.

TT Zelensky nói ông chỉ nhận 85 tỷ; thôi hãy nói tròn là 100 tỷ cho dễ. TT Trump nói con số HK viện trợ là 350 tỷ. Ông nói rõ là cho không nhưng Ukraine nhận viện trợ là món nợ. Vậy thì HK đã trao 350 tỷ cho một đệ tam nhân, không ai khác là tổ chức Âu Châu European Union, lúm xúm với nhau, không có Anh; thành viên mạnh nhất là Đức.

EU viện trợ Ukraine dưới hình thức nợ. Nếu cả hai ông tổng thống nói đúng thì EU ăn trọn 350 triệu. Gồm 250 tỷ không chứng minh và 100 tỷ sẽ thu hồi sau vì là cho Ukraine vay. Chúng tôi dự đoán Ukraine nhận tiền mặt và hiện vật. Tiền mặt để điều hành quốc gia và trả lương quân nhân. Hiện vật là phần chính, tức là quân cụ, quân dụng.

Hùng hổ và lớn tiếng nhất là Đức đã huy động các nước như Ba Lan cho Ukraine vài chiếc phóng pháo cơ Mig cũ đã mua từ thời còn là chư hầu của Nga và ở trong minh ước Varsovie. (Nga đã giải thể từ khuya); Ukraine phải huấn luyện phi công.

Đức, Ba Lan và Pháp gởi đến Ukraine những quân dụng xưa cũng do Nato cung cấp nhưng đã lỗi thời.

Đức đã kéo ra khỏi nhà kho mấy chục chiếc xe tăng để "tune up", vô dầu mỡ rồi đưa đi viện trợ. Nhiều chiếc xe không chạy được Đức phải gởi mechanic đi sửa. Khôi hài nhất là những xe tăng hay súng Đức gởi đi đều không có đạn, mặc dù Đức còn tồn kho rất nhiều. Vì sao? Số đạn nầy do Thụy Sĩ sản xuất theo tinh thần các hiệp ước về nền trung lập của Thụy Sĩ. Thụy Sĩ được quyền chế tạo vũ khí và đạn dược cho các nước để tự vệ; các nơi nhận không được chuyển cho nước thứ ba.

Những khí giới và cơ giới tân tiến Ukraine dùng đều do HK trực tiếp gởi đến.

Những thứ quân dụng Ukraine nhận không nghe nói tính ra tiền nay ông Trump nói mới vỡ lẽ.

Ông Trump có đòi thì đòi 250 tỷ trong tay EU, chớ Ukraine có cái đếch gì mà trả, hơn nữa đã nói cho không.

Phát giác nầy không phải là chuyện đùa. Tuy nhiên nó không nằm hoàn toàn trong chuyện tiền nong. Đó là lòng tin giữa đồng minh và khả năng điều hành quốc gia của ông Biden. Vì sao cần một tay mại bản cai thầu (compradore) là EU? Mất đi đâu 250 tỷ. Các cai thầu nầy có ''lợi quả'' (kick back) cho các nhân vật trội yếu ở White House, Bộ Ngoại Giao, Bộ Quốc Phòng hay không?

Sư bất tín nầy phần nào giải thích sự coi thường của PTT Vance. Tuy đến dự hội nghị ở Đức, Vance không gặp thủ tướng Đức mà gặp đối thủ chính trị, chỉ trích Âu Châu đủ thứ tại hội nghị quốc tế về an ninh ở Munich. Elon Musk không ngại nhảy vào chính trường Đức chẳng coi ai ra gì.

Thursday, February 13, 2025

Saigon và tình yêu em ...

cây nhạc ngựa hay dái ngựa

SÀI GÒN và TÌNH YÊU EM...

Trần Dzạ Lữ
(để tặng vợ)

Cứ như là trời Huế vào đây
Để Sài Gòn tinh mơ se lạnh
Em ra đường khoác thêm áo ấm
Hóa dịu dàng như Tôn Nữ nào đây?
♪
Tháng Giêng Sài Gòn mà có mưa bay
Trong mắt ai thành chiều Vỹ Dạ
Qua cầu Thị Nghè trút hết đắng cay
Khi gặp nhau không còn xa lạ.
♪
Nhắp ly cà phê dưới tàn bóng cả
Của hàng cây nhạc ngựa bên đường
Tự dưng ấm lòng khách lữ
Một thời yêu cô gái Sài Gòn.
♪
Một thời nào ta cứ lang thang
đời vô định trước ngã năm ngã sáu
khi không mình thành chồng vợ
em về xứ Huế cùng anh.
♪
Bây giờ tóc đã thôi xanh
Sài Gòn vắt vai thêm những cư dân
Anh vẫn không quên tháng Giêng ngày ấy
Nắng vàng hanh ngõ nhà em...
♪
Mình về không có trầu têm
Không có pháo hoa ngày cưới
Nhưng tấm lòng trước sau như một
thủy chung gần hết trăm năm.-


Ghi chú: không biết xuất xứ, bài gởi qua email. Ngã năm, ngã sáu, đã sửa lại từ dấu hỏi.