add this

Wednesday, January 7, 2026

Venezuella: ông xuống bà lên

từ trái: vợ chồng Maduro và Delcy Gonzalez

VENEZUELLA ÔNG XUỐNG BÀ LÊN

Tôn Thất Tuệ

Một sự thật, không dám nói là chân lý, không thể chối cãi dù sông cạn núi mòn là HK đã duy trì hay tạo ra các chính phủ tham những, phi nhân, phi dân chủ. HK chỉ muốn dân chủ, nhân quyền cho chính HK trong ranh giới Bắc Mỹ. Ở Mỹ muốn mua một viên thuốc trụ sinh, bạn phải có toa của bác sĩ. Đến mua thuốc, pharmacy yêu cầu bạn kê khai cả lý lịch bệnh lý, đau tim hay không, có hút thuốc uống rượu hay không, bao nhiêu tuổi, nam hay nữ, địa chỉ ... Lý do bảo vệ sức khỏe. Nhưng bạn có thể mua vài trăm viên nầy nếu nhà thuốc tự tay chuyển đến nơi gởi đưa ra ngoại quốc; vì thuốc nầy có gây chết chóc thì chết dân ngoài kia; insurance Mỹ không phải lo. Nhân quyền của Mỹ là một nữ quân nhân treo tay một tù binh Taliban như Chúa bị đóng đinh, rồi dùng lửa đốt bộ đùm của hắn, tìm khoái cảm bạo dâm. Bộ Quốc Phòng và tòa án tuyên bố cô nàng bị rối loạn tâm thần, cần được giúp đỡ.

Về tham nhũng thì có quá nhiều ví dụ: Mobutu nhân viên CIA lúc 25 tuổi, đã đảo chính Lumumba, làm "vua" Congo lấy tiền viện trợ Mỹ mua lâu đài dinh thự bên bờ hồ Thụy Sĩ. Marcos, Phi Luật Tân cũng mua nhà chỗ ni, vợ có đến ba ngàn đôi giày. Nhưng Mỹ đã sẽ lấy lại các số tiền ấy khi lật đổ gà nhà. Mỹ đã tạo vô số chính phủ tham nhũng Nam Mỹ, chiến dịch Con Ó Condor đã cấu tạo 30 năm Dirty War ở Argentine. HK đã tạo một Saddam Hussein. Thanh niên Rumfeld, Cheney..  xây nhà cho Sadam để lão niên Rumfeld, Cheney ... mất công hành quân phá nhà.

Nóng bỏng hôm nay là Mỹ đâu có care dân chủ ở Venezuella nên đã sắp xếp từ trước để bà phó TT chấp chánh thay Maduro. Nhiều luận sĩ đã dạy khôn HK cỏ phải nhổ tận gốc. Delcy Rodriguez sẽ cầm đầu tinh thần dân tộc chống lại HK. Kèm theo lời tuyên thệ nhậm chức bà nói vợ chồng Maduro là hai anh hùng dân tộc. Nhưng bà viết trên các platform tùy thuận theo ý của HK. “We extend an invitation to the U.S. government to work together on a cooperative agenda, oriented toward shared development, within the framework of international law, and to strengthen lasting community coexistence,”

Delcy Rodriguez đã dùng kiến thức kinh tế tài chánh giúp Chavez làm giàu nhờ buôn bán dầu và chính bà đã vận động Chavez cho Maduro kế nghiệp. Maduro đã chỉ định bà làm phó tổng thống, chuyên trách kinh tế.

Báo chí Mỹ và WH khen Delcy là một chuyên gia (a technocrate), là một công cụ, phi chính trị, apolitique, thiên lôi chỉ đâu đánh đó. Nhưng Delcy luôn xuất hiện bên cạnh vợ chồng Maduro, một khai quốc công thần, bà phải gánh chung trách nhiệm các tàn ác của chế độ, sự suy sụp kinh tế, bà đáng lý phải bị bắt như vợ của Maduro. Tuy vậy, bà được xem là nhân vật duy nhất trong đám quần thần không mang khuôn mặt sắt máu. 

Điểm đáng khen ngợi là Delcy đã biến đổi tham nhũng xã hội (socialiste corruption) thành tham nhũng tư bản (capitalist corruption), phần nào như kinh tế thị trường có định hướng của VN, hay tham nhũng ở Nga hậu Liên Xô.

Lời  tuyên bố thân Mỹ nêu trên đã không tạo ra một phản ứng bất lợi nào từ các viên chức cũ, những người chứng kiến bà tuyên thệ nhậm chức. Ngày cả người anh, chủ tịch Quốc Hội, sẽ kế vị nếu cần. Mới nhất con trai của Maduro tuyên bố ủng hộ Delcy một cách vô điều kiện. Nga cũng công nhận Delcy là TT chính thức. Tin mới nhất ngày 7 Jan, Delcy đã cách chức vị tướng tư lệnh lực lượng bảo vệ phủ tổng thống, kẻ thân tín nhất của Maduro. Rồi ra trong tương lai gần số phận các bộ trưởng quốc phòng ngoại giao sẽ như thế nào? Ngoài đường, sau một tuần, chỉ có một số người đi xe mô tô trưng cờ ủng hộ chứ chưa có cuộc biểu tình nào to lớn; thành phần "cách mạng xuất khẩu" từ Cuba có thể đã lùi vào bóng tối, chờ xem, wait and see.

Delcy là người biết nhiều nhất về kinh tế dầu hỏa, đúng là một technocrate. Trump cần Delcy vì mục đích của Trump không gì hơn là dầu hỏa, quyền lợi của công ty như Chevron. Cái lũ capitalist corruption sẽ giữ cho nền kinh tế không xáo trộn để tiếp tục làm ăn với Delcy, người đứng giữa thế lực quốc tế và quốc nội. Delcy có công khâu vá lấp liễm một Venezuella hấp hối với lạm phát chưa từng thấy, mặc dù bà đã góp sức cho Chavez thi hành chính sách truất hữu sở quyền của dân chúng theo phương sách CS. Dân chúng chấp nhận đóng tiền mãi lộ nhưng vẫn còn chút cháo nhờ các chu kỳ kinh tế, cũng như một số người Việt vẫn chấp nhận đóng hụi chết trong thời kỳ kinh tế tự do có kiểm soát. [Dĩ nhiên không có viện trợ không giới hạn, không điều kiện của Tàu thì xứ nầy ra tro. Iran viện trợ một ảo giác. Trước khi bị bắt một ngày, Maduro nói Iran sẽ giữ không phận an toàn nhưng Mỹ đã dùng 150 máy bay đủ loại vào Caracas].

Lượng định của CIA cho rằng Delcy là cái thứ tốt nhất trong những cái xấu nhất (the best of the worse ones). Sở gián điệp nầy trình thêm rằng bà Corina Machado được bốc lên theo ngọn lửa chống đối rồi chìm dần rồi bà xuống thuyền trốn ra nước khác và không có sự móc nối với dân chúng, và bà không đưa ra một kế sách nào điều khiển quốc gia. Tuy ký thư đề nghị giải Nobel Hòa Bình, ngoại trưởng Rubio, kế hoạch gia chính yếu, đã không mời Corina cộng tác, trái với dự đoán của nhiều người. New York Post đưa tin nói từ bên trong WH Trump chống bà nầy vì bà giật giải Nobel; kỳ thật bà nói xin nhường vinh dự nầy cho Trump. Bà không được Maduro cho phép tranh cử nên bà đưa người thay thế là Edmundo Gonzalez được nhiều phiếu nhưng Maduro được tuyên bố thắng. Ông nầy sau khi Maduro bị bắt tuyên bố là TT Venezuella nhưng vẫn lưu vong tại Spain. Rubio, một ngày sau khi nhậm chức ngoại trưởng đã nói Gonzalez là một tổng thống chính thống (a rightful president).

Delcy làm nhớ tới phó tổng thống Nguyễn Ngọc Thơ không bị phe quân nhân bắt giết như anh em ông Diệm mà còn thành thủ tướng chính phủ, cho đến khi Nguyễn Khánh chỉnh lý. Báo Mỹ đã đi quá trớn khi nói người trong cuộc sẽ cải thiện guồng máy công quyền và so sánh Delcy với Gorbachev. Bợ quá rồi đó, Delcy giúp sức tạo nên sự thể và tiếp tục duy trì chế độ. Delcy có thể so sánh với sĩ tử Ấn Độ Giáo đã giúp muslim cai trị Ấn Độ hay giới trí thức đã giúp đám rừng rú Turc thành lập đế quốc Ottoman.

Nói chơi cho vui mà thôi. Trước thế giới và trước lập pháp HK, chính phủ Mỹ không công nhận việc nhanh tay bắt Maduro và gia đình là một hành vi chiến tranh, không trái với hiến pháp HK và hiến chương LHQ; mà chỉ là một biện pháp hành chánh, bài trừ nguy cơ ma túy và tích trữ vũ khí, vi phạm nhân quyền. Nhưng trong mấy tháng nay, Trump xem những chiếc tàu nhỏ mà ông nói chở ma tuy đang thực sự gây chiến tranh cho HK nên ông dùng vũ lực bắn chìm. Những kẻ buôn lậu nầy gây chiến chứ không phải thường phạm nên không áp dụng thủ tục dùng lực lượng tuần hải bắt trị tội.

So với chiến tranh Iraq của Georges Bush Jr thì đột kích nầy có thấm chi. Nhưng  những tác động vũ trang nầy nằm trong lý thuyết an ninh quốc phòng nới rộng từ khi HK thành cảnh sát quốc tế. Phải hạ địch trước khi địch vào đất nhà. VN mình đã đi trước. Lý Thường Kiệt đã đánh quaTàu vì nhà Tống công khai chủ trương chiếm VN. VN nâm bờ oan.

[Xin tạm ngưng và hứa sẽ nói thêm các chuyện khác như đột kích trại tù binh Mỹ 1970 ở Sơn Tây, tổng thống Panama bị bắt đem về Mỹ bỏ tù ...]

 

Monday, January 5, 2026

Roosevelt và lý thuyết an ninh quốc gia

Franklin Roosevelt (1882-1945)

LÝ THUYẾT AN NINH QUỐC GIA của TT FRANKLIN ROOSEVELT
Eric Rauchway NY Review of Books

Ngày Sept 3 1940, Tổng Thống  Franklin Roosevelt thông báo đã thực hiện mối giao ước với Anh: HK sẽ chuyển đổi 50 khu trục hạm xưa cũ thời Thế Chiến Một để được quyền thuê hay biếu nhượng một số lãnh thổ của Anh ở biển Caribbe hay Đại Tây Dương mà HK dùng làm các căn cứ quân sự. Thủ Tướng Winston Churchill muốn dùng những tàu chiến nầy bảo vệ các dịch vụ nhập cảng không bị tàu ngầm của phe trục ngăn trở; ông xem việc trao đổi nầy vô cùng quan trọng như một khúc quanh trong bang giao Anh Mỹ, đã biến một nước Mỹ xưa nay công khai trung lập thành một đối nhân thực thụ tham dự cuộc chiến chống Đức Quốc Xã. Ông nói với Nghị Viện rằng từ nay Anh Mỹ đã kết liền với nhau, không ai có thể tách rời ra được như sông Mississipi cứ tiếp tục chảy không ngừng.
Trong lúc ấy, lời tuyên bố của Roosevelt không nhiều hứng khởi như vậy. Ông ra lệnh ngoại trưởng Mỹ giải thích rằng sự giao kết nầy nhằm củng cố an ninh quốc gia của HK. Từ đó cho đến khi nhảy vào Thế Chiến hai, HK đã dùng thành ngữ "an ninh quốc gia" để biện minh sự viện trợ ngày một gia tăng cho các đồng minh và nới rộng vòng tay của Mỹ một cách hữu hiệu để lịch sử xem đó là cuộc cách mạng an ninh quốc gia của Roosevelt. Trước thời điểm nầy, các cuộc thảo luận về chính sách đối ngoại chỉ xoay quanh ý niệm "quyền lợi quốc gia" là một đặc lợi kinh tế, không đề cập sự an toàn của xứ sở.
Khúc quanh an ninh quốc gia nầy cho phép Rooesevelt và các vị kế nhiệm xác định mục tiêu của họ là những những điều cần phải làm. Xưa rồi, không ai hỏi phải chăng HK chống Nazi là quyền lợi quốc gia; nay hỏi phải chăng đó là an toàn của xứ sở.
Một ngày sau khi Roosevelt công bố hợp đồng trao đổi nầy, các nhóm chống viện trợ cho Anh Quốc tuyên bố thành lập ''The America First Committee". Với quan điểm chính thức rằng viện trợ nầy đã làm suy yếu quốc phòng tại nội địa và có nguy cơ đưa HK vào các cuộc chiến bên ngoài, nhóm nầy đã đánh đổ lập luận cho rằng viện trợ Anh Quốc sẽ củng cố an ninh quốc gia. Thay vào đó America First ủng hộ duy nhất đường lối quốc phòng gọi là nước Mỹ không bị xuyên thủng vì rằng không một quốc gia ngoại bang nào có thể tấn công một nước Mỹ có chuẩn bị.
Roosevelt đã thắng cuộc tranh luận bằng cách giải thích ý nghĩa của thành ngữ "an ninh quốc gia" một cách cụ thể là HK không thể tự bảo vệ nếu không bảo vệ các quốc gia khác. Nhưng ông quảng diễn một cách mơ hồ như bảo vệ các giá trị lối sống Mỹ và vị trí của HK trên thế giới. Ông đã tạo nên một lý thuyết khả dĩ cho phép HK ủng hộ bất cứ cuộc chiến nào trên thế giới. An ninh quốc gia đã mang tính chất ý thức hệ bao gồm mọi khía cạnh toàn cầu và không giới hạn trong một châu lục.
Quan niệm một nước Mỹ không bị đâm thủng là một nước Mỹ hùng cường về kinh tế và công bằng xã hội. Bên cạnh viện trợ các nước để giữ an ninh chung, HK phải phát triển trên bốn cột trụ: tự do tôn giáo, tự do tư tưởng, tự do không sợ hãi, tự do không bị thiếu thốn. Các chính sách kinh tế xã hội tiến bộ đã giúp ông đánh bại quan niệm quốc phòng giới hạn nội địa của phong trào America First.
Chủ trương bành trướng của Roosevelt khác với đường lối của Staline. Staline đã hy sinh tài nguyên nhân vật lực của quốc gia để củng cố ảnh hưởng của Nga trên thế giới. Staline nói một người dân có hai áo sơ mi là đủ rồi. Gorbachev lên nắm quyền để thấy các kế hoạch ngũ niên thập niên của Nga đã thua xa New Deal của Mỹ.

Lý thuyết bảo vệ các quốc gia khác chống lại ngoại xâm đã chuyển qua hướng mới là bảo vệ các quốc khác khỏi sự tự hủy từ bên trong như một chính quyền tham nhũng, độc tài, đi theo các thế lực nguy hại cho an ninh của HK. Quốc gia nào tác hại như du nhập ma túy và tổ chức tội ác thì HK sẽ dùng vũ lực để đối trị.